Pluto gezien door het New Horizons ruimtevaartuig in 2015 op een afstand van 476.000 mijl - NASA
Profile
Naam
Pluto
planet type
gasplaneet
Aantal manen
5
Afstand tot de zon
ca. 6.900.000.000 km
Orbitale periode rond de zon
248 jaar
Afstand tot de aarde
ca. 6.900.000.000 km
Diameter
2.368 km
Temperaturen aan het oppervlak
-240°C tot -210°C
Gemiddelde oppervlaktetemperatuur
-240°C
Atmosfeer
Stikstof, koolmonoxide
Frequente elementen
Water, methaan
Jarenlang was Pluto de negende planeet in ons zonnestelsel. Pluto was de kleinste van onze planetenfamilie en staat ook het verst van de zon af.
Maar sinds 2006 heeft Pluto niet langer de status van planeet, omdat hij niet voldoet aan het belangrijkste planeetcriterium. Een planeet moet namelijk in de loop van zijn ontwikkeling zijn omgeving ontdoen van alle materiaal en het leidende object in zijn baan zijn. In tegenstelling tot onze aarde en de andere planeten in ons zonnestelsel is Pluto daar helaas niet in geslaagd. In feite bevinden zich naast Pluto nog vele andere planeten in zijn baan. Maar omdat hij in de loop der tijd zoveel materiaal heeft verzameld en een bol is geworden, heeft hij toch aan een planetair criterium voldaan. De planeet Pluto valt nu in de categorie dwergplaneet.
De maan van de aarde is de vijfde grootste maan in het zonnestelsel.
Hij draait altijd dezelfde kant naar ons toe.
Hoe is de maan ontstaan?
50 miljoen jaar geleden schampte een planeet zo groot als Mars onze aarde. Hierdoor werden grote hoeveelheden gesteente de ruimte in geslingerd. Dit puin verzamelde zich in een baan om de aarde en klonterde geleidelijk samen tot een bol - onze maan. Sindsdien beweegt de maan in een baan om de aarde. Zij is een integraal onderdeel van ons leven en een belangrijke begeleider van de aarde.
De fasen van de maan
Heb je je ooit afgevraagd waarom de maan er altijd anders uitziet?
Dat komt omdat hij rond de aarde draait en het licht van de zon weerkaatst. Hoe wij de maan vanaf de aarde zien, hangt dus af van de stand van de zon, de maan en de aarde ten opzichte van elkaar. De verschillende verschijningsvormen van de maan worden maanfasen genoemd. Zij doorloopt ze allemaal binnen 29½ dag. De afzonderlijke maanfasen worden als volgt genoemd:
Nieuwe maan (niet zichtbaar) wassende maan Volle maan afnemende maan
Het maanoppervlak
De maan krijgt zijn grijze kleur door een dikke laag stof die zijn oppervlak bedekt. Dit stof is het resultaat van uiteengevallen meteorieten.
Donkere gebieden
worden ook wel zeeën genoemd.
kan worden gezien met het blote oog.
zijn gemaakt van donker basaltsteen.
Maankrater
kan 1 tot 2.000 kilometer breed zijn.
niet verweren, maar volhouden.
worden gevormd door inslagen van meteorieten.
zijn onderverdeeld in 3 categorieën:
Muurvlakten: Inslagsporen met een diameter van 100 tot 300 kilometer.
Kraters: 10 tot 100 kilometer groot.
Kleine kraters: 10 tot 20 kilometer groot.
Groeven
komen voor in 2 verschillende types:
Lavagroeven: van vulkanische oorsprong.
Kraters: 10 tot 100 kilometer groot.
Scheuren: gevormd door het afkoelen en krimpen van lavavelden.
Bergen & Ringgebergte
lopen meestal cirkelvormig rond kraters.
worden gevormd door meteorietinslagen.
De achterkant van de maan
Vanaf de aarde kunnen we de achterkant van de maan niet zien. Maar door een ruimtesonde weten we dat hij er vanaf de voorkant heel anders uitziet.
De donkere gebieden ontbreken.
De korst van de maan is twee keer zo dik.
De kleur is uniformer.
Er zijn nog veel meer kraters.
De kraters zijn gelijkmatiger verdeeld.
De maansverduistering
Een maansverduistering vindt plaats wanneer de zon, de aarde en de maan op één lijn staan en de schaduw van de aarde over de maan kruipt.
De volgende illustratie laat zien hoe dit er ongeveer uitziet:
De vorming van een maansverduistering
Een maansverduistering vindt alleen 's nachts plaats. De maan moet vooraf volledig zichtbaar zijn vanaf de aarde. Er moet dus volle maan zijn. De maan, de zon en ook de aarde staan op dat moment op één lijn.
De totale maansverduistering
komt alleen voor als de maan volledig in de schaduw van de aarde staat.
wordt ook wel "bloedmaan" genoemd omdat de maan rood lijkt. De reden: de atmosfeer van de aarde breekt de roodachtige delen van de zonnestralen lichtjes af en werpt ze op de maan.
De gedeeltelijke maansverduistering
Een maansverduistering vindt alleen 's nachts plaats. De maan moet vooraf volledig zichtbaar zijn vanaf de aarde. Er moet dus volle maan zijn. De maan, de zon en ook de aarde staan op dat moment op één lijn.
Vereisten voor een maansverduistering
De Maan en ook de Zon hebben elk hun eigen baan gezien vanaf de Aarde. De twee banen lopen niet recht naast elkaar, maar hebben een lichte helling ten opzichte van elkaar. Daarom gaat de Maan niet altijd door de schaduw van de Aarde, maar beweegt zij er onder of overheen. De snijpunten van de twee banen worden maansknooppunten genoemd. Een maansverduistering is alleen mogelijk als de maan een maansknooppunt nadert en de zon op hetzelfde moment recht staat.
De invloeden van de maan op de aarde
De Aarde en de Maan beïnvloeden elkaar sterk. Zo draait onze Aarde gelijkmatig door de Maan, omdat de aardas door deze natuurlijke satelliet wordt gestabiliseerd. Als dat niet zo was, zouden we elk een half jaar zomer en een half jaar winter hebben. Maar de maan beïnvloedt bij ons op aarde nog meer dan de seizoenen.
De getijden
U kent vast wel de termen hoogwater en laagwater. De maan speelt een belangrijke rol in deze natuurlijke fenomenen van onze oceanen
De maan en de aarde draaien om een gemeenschappelijk zwaartepunt, dat in de aarde ligt. Hierdoor ontstaan middelpuntvliedende krachten die het water in beweging brengen - net zoals bijvoorbeeld de stoelen op een draaimolen naar buiten worden geduwd. Naast deze middelpuntvliedende krachten heeft ook de zwaartekracht van de maan invloed op de oceanen. Deze is groter dan de middelpuntvliedende kracht aan de kant van de aarde die naar de maan is gericht. Het resultaat: het water wordt daar naar de maan getrokken en er ontstaat een vloedberg. Aan de andere kant van de aardbol daarentegen is de middelpuntvliedende kracht groter dan de zwaartekracht van de maan. Hierdoor wordt het water in de tegenovergestelde richting geduwd. Een tweede vloedberg wordt gevormd. En omdat de aarde eenmaal per dag om haar eigen as draait, zijn er elke dag twee eb en twee vloed.
Op bepaalde momenten speelt ook de zon een rol. Wanneer de zon, de maan en de aarde onder een bepaalde hoek ten opzichte van elkaar staan, ontstaat springtij of doodtij. Bij springtij verhogen de zwaartekrachten van de zon de aantrekkingskracht van de maan, zodat een bijzonder hoge vloed ontstaat. Het doodtij daarentegen treedt op wanneer de maan een hoek van 90° met de zon maakt. In dit geval is de getijdenpiek niet bijzonder uitgesproken.
